Blizny przerosłe powstają w wyniku urazów mechanicznych, chemicznych lub fizycznych, których następstwem jest punktowy rozrost tkanki włóknistej. Zmiany takie wykazywać mogą zdolność do samoistnego zmniejszania się. Keloidy (bliznowce) z kolei mogą być zarówno konsekwencją urazu – bliznowce wtórne, jak i mogą powstawać w sposób samoistny – bliznowce pierwotne. Definiowane są jako nadmierny rozrost tkanki łącznej włóknistej. W przeciwieństwie do blizn przyrosłych nie wykazują tendencji do samoistnego ustępowania.
Wśród Metod stosowanych w procesie leczenia takich zaburzeń skórnych wyróżnić można:
- Metody farmakologiczne.
|
PREPARAT |
DZIAŁANIE |
|
Preparaty z masy perłowej |
Masa perłowa pochodząca z muszli ostryg z rodzaju Pteria zawiera głównie glikozaminoglikany, węglan wapnia, konchiolinę, aminokwasu i liczne związki mineralne, dzięki czemu działa rozjaśniająco, zmiękczająco oraz wygładzająco na stwardniałą i przerośniętą tkankę blizn. Przyspiesza regenerację tkanki oraz nawilża naskórek. |
|
Preparaty zawierające wyciąg z cebuli morskiej |
Zapobiegają tworzeniu się blizn przyrosłych oraz ograniczają nadmierny wzrost ziarniny dzięki obecności związków wpływających na metabolizm tkanki łącznej. Powodują spłaszczenie, zblednięcie i uelastycznienie blizn. Znoszą uczucie napięcia i świądu. |
|
Kortykosteroidy |
Doogniskowe iniekcje powodują zmniejszenie grubości skóry, poprzez zmniejszenie wytwarzania kolagenu zawartości mucyny w substancji podstawowej oraz zahamowanie działania inhibitorów kolagenozy. |
|
Triamcinolon |
Syntetyczny glikokortykosteroid i działaniu przeciwobrzękowym, przeciwzapalnym oraz przeciwalergicznym. |
|
Fluocynolon |
Fluorowany syntetyczny kortykosteroid wykazujący działanie przeciwzapalne, obkurczające naczynia, zmniejszające przepuszczalność naczyń włosowatych. |
|
Tacrolimus |
Inhibitor kalcineuryny, hamujący syntezę interleukin i innych cytokin prozapalnych oraz uwalnianie mediatorów zapalnych m.in. |
|
5-fluorouracyl |
Zmniejsza ryzyko pooperacyjnego przerostu blizn poprzez hamowanie proliferacji fibroblastów. |
- Kriochirurgia.
Metoda wykorzystująca czynnik mrożący, np.: podtlenek azotu w celu uszkodzenia komórek i mikrokrążenia. Doprowadza to do niedotlenienia tkanek oraz martwicy. Wyróżnić można:
|
Nazwa metody |
Zasada działania |
|
Metoda natryskowa |
Rozpylenie czynnika na skórę w odległości 2-5cm. Najmniej efektywna. |
|
Metoda kontaktowa |
Zabieg wykonywany w bezpośrednim kontakcie ze skórą przy użyciu aplikatura wykonanego z metali będących dobrymi przewodnikami termicznymi. |
|
Metoda doogniskowa |
Bardzo efektywna metoda polegająca na wprowadzeniu w obręb tkani aplika torów igłowych. |
- Laserochirurgia.
Wśród metod zaliczanych do laserochirurgii wyróżnić można metody ablacyjne i mniej inwazyjne – nieablacyjne. W przypadku tych ostatnich, po zabiegu nie obserwuje się uszkodzenia naskórka. Metody ablacyjne zdecydowanie głębiej i silniej ingerują w tkanki. W celu leczenia blin przyrosłych i keloidów wykorzystywane są różego rodzaju lasery:
|
Rodzaj laseru |
Zasada działania |
|
Laser CO2 i laser argonowy |
Metoda ablacyjna. W wyniku działania wysokiej temperatury powodują obkurczanie kolagenu. |
|
Laser barwnikowy |
Metoda ablacyjna. Indukuje zakrzepicę w obrębie naczyń mikrokrążenia. Wpływa na skrócenie wiązań krzyżowych we włóknach kolagenu powodując tym samym zmniejszenie aktywności komórek tworzących zmianę i pobudzenie fibroblastów do produkcji nowego kolagenu. |
|
Laser Nd:YAG |
Metoda nieablacyjna. Wybiórczo hamuje syntezę i metabolizm kolagenu |
Red. Magdalena Bartosiak
KOMENTARZE