Jaskra jest postępującą chorobą oczu, prowadzącą stopniowo do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Nieleczona może spowodować znaczące pogorszenie się lub nawet całkowita utratę wzroku. Głównym czynnikiem ryzyka dla rozwoju tej choroby jest podwyższone ciśnienie śródgałkowe. W terapii stosuje się leki, które zmniejszają to ciśnienie poprzez ułatwienie odpływu bądź zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej w oku. Do tych środków należy latanoprost, związek będący pochodną prostaglandyny F2-alpha. Choć jest on jednym z najszerzej stosowanych leków miejscowych w jaskrze, aż do teraz brakowało danych co do jego skuteczności klinicznej.

Zdj. Scena widziana z perspektywy osoby chorej na jaskrę.

Źródło: National Eye Institute, National Institutes of Health

W badaniu klinicznym UKGTS opublikowanym w grudniu zeszłego roku w The Lancet latanoprost wykazał dużą skuteczność w utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku. Brało w nim udział 516 pacjentów z diagnozą jaskry o szerokim kącie przesączania. Czas do pierwszego pogorszenia się pola widzenia (główny punkt końcowy) został wydłużony ponad dwukrotnie. Lek także znacząco obniżył ciśnienie śródgałkowe w porównaniu z grupa kontrolną (średnio o 2,9 mmHg). Nie zidentyfikowano żadnych poważnych skutków ubocznych.

Jest to pierwsze badanie kontrolowane placebo, które udowodniło skuteczność leków miejscowych w zapobieganiu pogorszeniu się wzroku. W poprzednich grupa kontrolna nie otrzymywała żadnego leczenia bądź efektywność terapii oceniano tylko na podstawie zmian w ciśnieniu śródgałkowym.

Badanie UKGTS trwało niezwykle krótko. Zostało ono przedwcześnie przerwane gdy tylko zaobserwowano ogromną korzyść ze stosowania lanatoprostu. Umiejętność szybkiego oceniania skuteczności leków jest bardzo cenna zarówno dla branży farmaceutycznej, jak i dla pacjentów. Skraca to okres od wynalezienia środka leczniczego do jego wprowadzenia do aptek.

Słabym punktem UKGTS jest duża utrata pacjentów podczas badania. 55 chorych nie pojawiło się na żadnych kontrolnych wizytach po randomizacji. Jednak autorzy przekonują, że nie stanowi to zagrożenia dla głównych wniosków płynących z badania. Obniżanie ciśnienia śródgałkowe stanowi skuteczną metodę zapobiegania poważnym komplikacjom jaskry.