PBS DGA przeprowadził sondaż, którego analiza stwierdza, że Polacy nie obawiają badań klinicznych, a nawet chętnie wzięliby w nich udział. Około jedna trzecia zapytanych przyznała, że badania kliniczne kojarzą się im z postępem w medycynie i wprowadzaniem nowych leków. ”Dzieje się tak, mimo iż określenie „eksperyment medyczny” ma podobnie negatywne znaczenie, jak prywatyzacja służby zdrowia” – komentuje dr Wojciech Masełbas, prezes Stowarzyszenia na rzecz Dobrej Praktyki Badań Klinicznych w Polsce

Eksperymenty prowadzone przez firmy farmaceutyczne stwarzają możliwości wprowadzenia na rynek nowych technik medycznych oraz ogromnej sumy pieniędzy do systemu ochrony zdrowia. W całej Unii przemysł farmaceutyczny i fundacje wydają na badania ok. 36 mld euro. Pod względem rozwoju badań ustępujemy Wielkiej Brytanii i Niemcom (ok. 1,5 tys. badań rocznie). W Czechach i na Węgrzech prowadzi się ich podobną liczbę, mimo że są to kraje mniejsze od Polski. ”Chociaż Polska jest ważnym graczem w tej dziedzinie z uwagi na wykształconą kadrę medyczną, postęp w ochronie zdrowia możliwy dzięki prowadzeniu większej liczby eksperymentów blokują nieprecyzyjne przepisy, długi okres negocjacji umów z placówkami i bariery administracyjne” – wylicza dr Masełbas.

Światowe koncerny mogłyby prowadzić swoje eksperymenty w Polsce, wprowadzając jednocześnie 2 – 3 mld złotych do systemu ochrony zdrowia. Nie zachęca je jednak długi proces rozpatrywania wniosków o wydanie pozwolenia na badania.. ”Obowiązują u nas przepisy stworzone w latach 90., z modyfikacją po przystąpieniu do UE. W większości krajów Europy zgoda na rozpoczęcie badania wydawana jest w ciągu 30 dni, u nas średnio jest to 87 dni.” - mówi dr Masełbas.

Następny problem – Bioetyka. ”W Polsce nie ma należycie rozwiniętej etyki badań klinicznych. Jesteśmy prawdopodobnie jedynym krajem europejskim, w którym nie istnieje narodowy komitet bioetyczny. Nawet Białoruś i Albania go mają” – narzeka prof. Zbigniew Szawarski z Instytutu Filozofii UW. – ”I dlatego mamy paradoksalną sytuację, że w Sejmie czeka pięć projektów ustaw o in vitro i nie mamy możliwości dialogu.”

Badania kliniczne prowadzone w Polsce przez firmy farmaceutyczne są zwykle projektami międzynarodowymi. Wykonywanie badań w wielu krajach, chociaż skomplikowane pod względem organizacyjnym, umożliwia rekrutację pacjentów pochodzących z miejsc, w których lek będzie używany po rejestracji. Zapewnia to również najbardziej wiarygodną ocenę skuteczności i bezpieczeństwa farmaceutyków w różnych populacjach. Z tego powodu wszystkie badania kliniczne przeprowadzane są zgodnie z jednolitym standardem medycznym, etycznym i naukowym określonym w zasadach Dobrej Praktyki Klinicznej.


red. Blanka Majda