W tłuszczach roślinnych znajdują się dwie główne grupy związków chemicznych. Pierwsza z nich to estry, przede wszystkim triglicerydy, które występują w przeważającej części tłuszczy roślinnych wraz z woskami, czyli estrami kwasów tłuszczowych oraz z alkoholami innymi niż gliceryna. Istnieje też druga grupa substancji obecnych w tłuszczach roślinnych i jest to frakcja niezmydlalna, czyli taka, która nie ulega hydrolizie pod wpływem zasad. Frakcja niezmydlalna wraz z woskami to część nieglicerydowa. Mimo iż stanowi ona niewielką część zawartości oleju roślinnego, posiada wiele cennych substancji o działaniu pielęgnacyjnym, co znajduje zastosowanie w kosmetyce. Są to węglowodory i estry, które działają jak emoliety, składniki uzupełniające struktury cementu międzykomórkowego (sterole, ceramidy, lecytyny), a także wiele cennych substancji o działaniu antyoksydacyjnym, między innymi tokoferole.

Jednym z takich węglowodorów jest skwalen. Występuje on w frakcjach olejów, które są niezmydlalne, a pod względem chemicznym należy do grupy izoprenoidów. Jest to składnik, który znajduje się w lipidach cementu międzykomórkowego warstwy rogowej naskórka. Wykazuje bardzo silne działanie antyrodnikowe. Ponieważ skwalen jest bardzo niestabilny chemicznie, pod wpływem promieniowania UV i tlenu z powietrza szybko ulega rozkładowi. Dlatego w kosmetykach stosowana jest jego odmiana z wiązaniem nasyconym, czyli skwalan. Skwalan wykazuje takie samo działanie kosmetyczne jak skwalen, jednak jest bardziej stabilną formą i nie ulega rozkładowi na skórze.

Skwalan ma postać bezwonnej, bezbarwnej oleistej cieczy, rozpuszczalnej w tłuszczach. Szybko się wchłania, nie pozostawia uczucia tłustości i zaliczany jest do lekkich olei. Jest naturalnym składnikiem ludzkiego sebum. Skóra osób młodych zawiera od 10 do 15% skwalanu, natomiast skóry dojrzałe - około 5%. Ze względu na obecność w warstwach lipidowych naskórka, skwalan wpływa na utrzymanie odpowiedniej równowagi hydrolipidowej na skórze. Zapobiega transepidermalnej ucieczce wody ze skóry, wykazuje działanie ochronne przed bakteriami, grzybami, promieniowaniem UV i innymi czynnikami zewnętrznymi. Działa również kojąco i przeciwzapalnie. Zalecany jest w pielęgnacji cer dojrzałych ze względu na uszczelnianie spoiwa międzykomórkowego skóry. Ponadto skwalan ma zdolność utrwalania zapachów oraz przyspiesza i wzmacnia transport składników aktywnych w głąb skóry. Z powodzeniem może być stosowany przez posiadaczki cer wrażliwych, tłustych i mieszanych.

Głównym źródłem skwalenu jest oliwa z oliwek, która zawiera go nawet do 0,7%. Oliwa z oliwek jest kontrowersyjnym surowcem kosmetycznym, ponieważ jej frakcja glicerydowa, bogata w kwas oleinowy, która stanowi bardzo dużą zawartość oleju wykazuje wątpliwe działanie na skórę. Natomiast frakcja niezmydlalna, w której znajduje się między innymi skwalen wykazuje już wiele cennych właściwości kosmetycznych. Cała frakcja wykazuje udowodnione działanie nawilżające, natłuszczające, ochronne i uelastyczniające.