Zapachy towarzyszą nam w codziennym życiu na każdym kroku. Oprócz głównej funkcji substancji zapachowych, ich zadanie polega na maskowaniu innych składników w preparacie. Przykładem substancji zapachowej, która znajduje się na liście potencjalnych alergenów, jest linalol.

Linalol – to organiczny związek chemiczny, nienasycony alkohol alifatyczny. Nazwa chemiczna linalolu to: 3,7-dimetylo- 1,6-oktadien-3-ol. Linalol występuje w dwóch formach enancjomerów: linalol R (-) znany jako licareol i linalol S (+) znany jako coriandrol. Formy te różnią się między sobą zapachem. Forma S posiada słodki, kwiatowy zapach, zaś forma R drzewiasty. Jego zapach określa się jako specyficzny, kwiatowo-drzewny. Linalol otrzymywany jest na dwa sposoby: za pomocą destylacji z parą wodną oraz w laboratorium w procesie syntezy chemicznej. Naturalnie można go znaleźć w ponad 200 olejkach otrzymanych z liści, ziół i kwiatów. 20 lat temu produkcja linalolu wyniosła 12 000 ton, z czego około połowa tego powstała w wyniku syntezy chemicznej, a resztę uzyskano z roślin.

Linalol wchodzi w skład wielu olejków eterycznych. Możemy go znaleźć np. w:

-olejku lawendowym, gdzie może stanowić 27-42% składu,

- olejku cytrynowym,

- olejku bergamotowym,

- olejku z mandarynki,

- olejku z jaśminu.

Zastosowanie linalolu

Zastosowanie linalolu nie ogranicza się do użycia w mydłach, detergentach czy szamponach, by wzmocnić zapach produktu. Linalol oraz olejki eteryczne bogate w tę substancję wykazują różnorodne działania biologiczne, tj. przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwutleniające. Ważną rolę odgrywa także w przyrodzie, bowiem stosowany jest w zapylaniu roślin, często w celu przetrwania danego gatunku. Linalol do dzisiaj jest używany jako fumigant, czyli środek do odstraszania szkodników.

Wpływ linalolu na drobnoustroje chorobotwórcze

Ważną informacją jest to, że linalol wykazuje silne działanie na drobnoustroje chorobotwórcze dla człowieka tj.: Candida albicans, Escherichia coli i Staphylococcus aureus. Nie jest skuteczny w stosunku do Pseudomonas aeruginosa – pałeczki ropy błękitnej, która również jest niepożądaną bakterią w kosmetykach.

Uczulenie na linalol

Wiele terpenów zapachowych stosowanych w kompozycjach zapachowych jest słabymi środkami uczulającymi skórę. Jednak niektóre z ich produktów samoutlenienia stają się silnymi środkami uczulającymi. W warunkach otoczenia linalol ulega samoistnej degradacji, a powstający wodoronadtlenek linalolu jest główną przyczyną alergii u ludzi. Obecnie testy płatkowe przeprowadza się z wodoronadtlenkiem linalolu, co przyczynia się do większej wykrywalności alergii na linalol. Obecność linalolu w preparacie musi zostać uwzględniona w składzie INCI, gdy jego stężenie przekracza 0,001% w produkcie niespłukiwanym oraz 0,01% w produkcie spłukiwanym.

Przeprowadzono badania na świnkach, u których zastosowanie linalolu o wysokiej czystości nie spowodowało żadnych reakcji alergicznych, podczas gdy zastosowanie linalolu po 10 tygodniach od utlenienia spowodowało alergię kontaktową.