Naukowcy z Flanders Interuniversity Institute for Biotechnology (VIB) najpierw przeprowadzili badania, na których bazuje nowa szczepionka, a obecnie współdziałają z brytyjską firmą farmaceutyczną Acambis nad jej dalszym opracowywaniem po ukończeniu fazy przed-klinicznej. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) od dziesięciu do dwudziestu procent ludności świata ulega corocznie zarażeniu grypą, co prowadzi do 250 000-500 000 zgonów każdego roku. Szczepienie pozostaje najlepszą metodą ochrony, lecz jedno białko wirusa grypy znajdujące się w jego zewnętrznej otoczce stopniowo mutuje, stając się "niewidoczne" dla przeciwciał wytworzonych przez organizm przy wcześniejszych infekcjach lub szczepieniach, co powoduje, że zmienione szczepy mogą z łatwością wywołać nową epidemię. Obecnie WHO określa co roku trzy wirusy grypy, co do których istnieje największe prawdopodobieństwo, że wywołają epidemię w sezonie zimowym; z nich to właśnie korzysta się w celu uzyskania szczepionki. Ponieważ nowe odmiany wirusa pojawiają się prawie co roku, szczepienia trzeba też corocznie powtarzać - obniża to ryzyko zarażenia się grypą o około 80 procent. Nową szczepionkę opracowali naukowcy z VIB przy współpracy z badaczami z University of Ghent pod przewodnictwem Waltera Fiersa; jej odmienność polega na tym, że działa na białko M2e wirusa grypy. To białko cechuje się dużą niezmiennością, nawet po przedostaniu się wirusa do organizmu, i jest prawie identyczne we wszystkich odmianach u ludzi. Dlatego też szczepionka rozpoznająca M2e dawałaby ochronę przed wszystkimi odmianami grypy bez konieczności jej powtarzania w każdym roku, stanowiąc tym samym znacznie większą ochronę w razie epidemii. Zdaniem profesora Fiersa: - Struktura M2e jest prawie identyczna we wszystkich znanych rodzajach wirusów, które mogą być przenoszone pomiędzy ludźmi. Wykazaliśmy, że szczepionka M2e oferuje pełną ochronę przeciw grypie bez skutków ubocznych u myszy. W ten sposób istnieje możliwość zaszczepienia przeciwko wszystkim możliwym wirusom grypy występującym u ludzi; nie tylko przeciw odmianom powracającym co roku, lecz nawet przyszłym epidemiom. Dzięki naszej współpracy z firmą Acambis możemy kontynuować prace nad tą obiecującą szczepionką. Kolejną cechą charakterystyczną nowej szczepionki, odróżniającą ją od szczepionek obecnie uzyskiwanych z białek wirusów hodowanych w laboratoriach, jest fakt, że aktywny składnik w M2e jest otrzymywany z wykorzystaniem bakterii, co czyni proces produkcji szczepionki bardziej wydajnym, bezpieczniejszym i tańszym. - Ostatnie niedobory szczepionek przeciw grypie podkreśliły wady obecnych szczepionek i metod ich produkcji - wyjaśnia Gordon Cameron, dyrektor naczelny firmy Acambis. - Dzięki współpracy z VIB mamy szansę opracować jedyną w swoim rodzaju szczepionkę chroniącą przed wszystkimi odmianami wirusa grypy oraz ograniczyć coroczne prace nad zmianą składu szczepionki. Największe obawy budzi zagrożenie ze strony nowego wirusa grypy ludzkiej z mocno zmutowaną otoczką zewnętrzną - zjawisko, jakie może wystąpić kilka razy w każdym stuleciu. Takie epidemie mogą prowadzić do zarażenia do 50 procent ludności świata, a w trakcie ostatniej takiej poważnej epidemii - grypy "hiszpanki" w latach 1917-1920 - zmarło 50 milionów ludzi. Oczekuje się, że obecna współpraca belgijsko-brytyjska pomoże zapobiec wystąpieniu podobnej epidemii w przyszłości.

Źródło: CORDIS