Zespół pod kierownictwem dr. hab. Tomasza Mroczka z Katedry i Zakładu Farmakognozji Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, od wielu lat poszukuje substancji o działaniu przeciwdemencyjnym w materiale roślinnym. Naukowcy skupili się głównie na alkaloidach i kumarynach zawartych w przedstawicielach rodziny selerowatych (Apiaceae) oraz narcyzach. Jest to pewnego rodzaju powrót do medycyny tradycyjnej. Apiaceae są jednymi z najczęściej stosowanych roślin w ludowych metodach leczenia, co wyraźnie podkreślają lubelscy badacze.

W ramach projektu realizowanego wspólnie z tureckim ośrodkiem lubelscy naukowcy poszukiwali najbardziej aktywnych związków. W tym celu wstępnie przebadano ich kilkaset! Miało to na celu znalezienie grupy substancji, które potencjalnie mogą się przyczynić do opracowania nowego leku na Alzheimera.

Badacze z Turcji przebadali te związki z użyciem testów in vivo. W tym celu wykorzystano specjalnie wyselekcjonowane myszy z rozwiniętą chorobą Alzheimera. Zwierzęta te posiadają zaawansowane zmiany demencyjne w mózgach. Dzięki temu można używać ich w badaniach jako zwierzęcego modelu tej choroby, mającego w pewnym stopniu przełożenie na organizm ludzki.

Testy przeprowadzone w Turcji wykazały, że niektóre z odkrytych związków aktywnych posiadają wysoką zdolność opóźniania rozwoju procesów demencyjnych. Myszy, którym podano te substancje, zachowywały się w sposób żwawszy oraz łatwiej zapamiętywały informacje. Wykonywały testy sprawdzające funkcje kognitywne w zdecydowanie lepszy sposób. Świadczy to o potencjale przebadanych związków.

W trakcie badań przeanalizowano szereg różnych substancji, które testowano pod kątem aktywności zapobiegającej neurodegeneracji. Ostatecznie wyselekcjonowano sześć o najwyższym potencjale. Związki te, ze względu na wykazany w badaniach, korzystny wpływ na procesy związane z pamięcią krótkotrwałą i długotrwałą, mogą mieć zastosowanie w nowych metodach hamowania rozwoju choroby Alzheimera.

Nadzieje naukowców budzi szczególnie jedna substancja roślinna o najwyższym potencjale. Również pięć innych związków wykazało satysfakcjonującą aktywność w badaniach in vivo. Jednak od wykazania właściwości terapeutycznych na zwierzętach, do zarejestrowania substancji jako leku, droga jest bardzo długa. Konieczne jest wykazanie bezpieczeństwa stosowania oraz skuteczności związku w badaniach przedklinicznych i klinicznych. Z tego względu Centrum Transferu Wiedzy Uniwersytetu Medycznego w Lublinie poszukuje, w celu dalszego rozwoju projektu, partnera w postaci wyspecjalizowanej firmy.