Wpływ czynników dietetycznych na tempo starzenia biologicznego jest obserwowany przez naukowców od dawna. Składniki pożywienia mogą zaburzać równowagę oksydo-redukcyjną oraz inicjować stany zapalne. Jednocześnie na całym świecie wzrasta spożycie ultra przetworzonej żywności, czego konsekwencją jest globalny wzrost ryzyka występowania wielu chorób.

Uzyskane w ramach projektu Seguimiento Universidad de Navarra wyniki badań wyraźnie wykazały związek między dietą a ocenianym markerem procesu biologicznego starzenia. Okazało się, iż uczestnicy spożywający największe ilości ultra przetworzonej żywności (>3 porcje/dzień) byli obciążeni prawie dwukrotnie większym ryzykiem występowania krótkich telomerów niż osoby o ich najniższej konsumpcji. W badaniu przekrojowym wzięło udział 886 Hiszpanów (645 mężczyzn i 241 kobiet) w wieku 57-91 lat. Materiał do testów stanowiła pobrana od uczestników próbka śliny. Długość telomerów została oceniona z wykorzystaniem metody qPCR. W celu określenia udziału ultra przetworzonej żywności w diecie osób badanych naukowcy skonstruowali zwalidowany 136-elementowy kwestionariusz sprawdzający nawyki żywieniowe. Dane z wypełnionych przez uczestników ankiet zestawiono następnie z wynikami dotyczącymi długości telomerów.

Z dostępnych obecnie danych naukowych wynika, że długość telomerów może być modyfikowana zarówno przez styl życia (dietę, aktywność fizyczną, używki), jak i czynniki genetyczne. Telomery są niekodującymi sekwencjami znajdującymi się na zakończeniach chromosomów organizmów eukariotycznych. Ich zadaniem jest ochrona nici DNA oraz utrzymywanie stabilność i integralność chromosomów. Telomery skracają się w ciągu trwania całego naszego życia. W czasie jednego podziału komórka traci od 30 do 200 nukleotydów z zakończeń nici DNA. W związku z powyższym telomery są powszechnie uznawane przez naukowców za markery wieku biologicznego. Stres oksydacyjny oraz stany zapalne mogą przyspieszać starzenie się organizmu na poziomie komórkowym. Procesy te przyczyniają się do szybszego skracania się telomerów. W konsekwencji nasz wiek biologiczny może być niezgodny z metrykalnym.