U osób z celiakią, będącej chorobą autoimmunologiczną, spożywanie glutenu wyzwala procesy zapalne. Stąd wysnuto wniosek, iż u wszystkich pacjentów z nietolerancją glutenu, wyeliminowanie posiłków zawierających ten składnik może znacząco zniwelować toczący się stan zapalny. Pojawia się więc pytanie, czy gluten naprawdę może nasilać objawy RZS? Jakie pokarmy jeść, a jakich unikać?

Czy gluten może pogorszyć stan pacjentów z RZS?

Według badań może istnieć związek między dietą a RZS, jednak nie jest to do końca jasne. RZS jest przewlekłym stanem zapalnym, w którym układ odpornościowy atakuje tkanki i płyn maziowy w stawach. Toczące się procesy autoagresji powodują ból i zapalenie stawów, które z czasem mogą prowadzić do uszkodzeń i deformacji. Związek między dietą a RZS nie jest całkowicie jasny. Usuwanie niektórych pokarmów z diety może pomóc niektórym osobom w radzeniu sobie z objawami RZS.

Ponadto różne produkty żywnościowe wpływają na ludzi na różne sposoby. Niektórzy uważają, że jedzenie glutenu powoduje zaostrzenie objawów RZS, a wyeliminowanie go z diety pomaga złagodzić objawy. Ci ludzie mogą mieć nietolerancję na gluten. Celiakia odnosi się do ciężkiej nietolerancji glutenu. Jest to choroba autoimmunologiczna, która dotyka około 1 na 100 osób na całym świecie, zgodnie z danymi Fundacji Celiakii. Celiakia i RZS są chorobami autoimmunologicznymi, które mogą powodować stan zapalny w organizmie.

U osób cierpiących na celiakię jedzenie produktów zawierających gluten może powodować ospałość, wzdęcia i problemy z trawieniem, ból, obrzęk i zapalenie w wielu obszarach ciała, w tym stawów. Dzieje się tak, ponieważ układ odpornościowy traktuje gluten jako obcego najeźdźcę, więc omyłkowo atakuje tkankę w jelicie. Niektóre białka zapalne związane z tym procesem mogą przedostać się do krwiobiegu i powodować zmiany stawów, które mogą być podobne do objawów zapalenia stawów.

Ogólnie rzecz biorąc, poleca się osobom cierpiącym na RZS zróżnicowaną dietę z wyeliminowaniem produktów indukujących stan zapalny np. przetworzonych, słodkich pokarmów czy produktów bogatych w gluten. Według badań osoby z RZS są bardziej podatne na celiakię lub nadwrażliwość na gluten niż osoby bez tej choroby. Jedno z badań wskazuje, że przeciwciała związane z celiakią i nietolerancją glutenu pojawiają się częściej u osób z RZS i zespołem Sjogrena niż u osób bez tych chorób. Inne badania wskazują, iż RZS i celiakia nakładają się na siebie. Naukowcy ujawnili, że osoby z celiakią często mają markery RZS (czynniki reumatoidalne), a osoby z RZS często mają objawy celiakii. Nie oznacza to jednak, że każdy, kto ma RZS, będzie miał nadwrażliwość na gluten.

Poszukiwanie testów zarówno na RZS, jak i na celiakię, gdy tylko pojawią się objawy, może pomóc lekarzom w prawidłowym zidentyfikowaniu problemu i wdrożeniu lepszej farmakoterapii. Diagnostyka polega tutaj na oznaczeniu poziomu odpowiednich przeciwciał oraz analizie jakościowej przeciwciał (zazwyczaj immunofluorescencja pośrednia). Niekiedy wykonuje się także biopsję.