Dla europejskich firm biotechnologicznych amerykański rynek od lat pozostawał kluczowym punktem odniesienia – zarówno pod względem dostępu do kapitału, jak i możliwości współpracy z globalnymi koncernami farmaceutycznymi. Obecnie jednak ten Święty Graal staje się mniej dostępny. Wpływa to na wydłużenie procesu zatwierdzania nowych terapii oraz utrudnia rozwój start-upów biotechnologicznych w USA. W lutym 2025 r. NIH wprowadził nową politykę ograniczającą stawki zwrotu kosztów pośrednich do 15% dla wszystkich nowych i istniejących grantów. Wcześniej stawki wynosiły średnio ok. 30%, a w niektórych przypadkach – sięgały nawet 50% wartości grantu. To ograniczenie może skutkować zmniejszeniem budżetów instytucji badawczych o ponad 4 mld dol., co wpłynie na możliwości prowadzenia badań naukowych. Dodatkowo w styczniu 2025 r. prezydent Donald Trump podpisał rozporządzenie wykonawcze, które wstrzymało proces zatwierdzania ok. 50 tys. grantów NIH na terenie całego kraju.

W obliczu tych zmian Europa – a szczególnie wyróżniająca się dynamicznym wzrostem gospodarczym Polska – ma szansę na wzmocnienie swojej pozycji na globalnej mapie biotechnologii i przyciągnięcie uwagi inwestorów. Według raportu Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) za 2024 r. środki z funduszy venture capital w Polsce najczęściej trafiały do spółek zajmujących się innowacjami z obszaru zdrowia. Ten trend utrzymuje się już od pięciu lat. W 2024 r. firmy biotechnologiczne stanowiły 14,1% wszystkich przeprowadzonych transakcji. – Obserwujemy poważne wyzwania na globalnym rynku biotechnologicznym, zwłaszcza w USA, które dotychczas były jego naturalnym liderem. Znaczący spadek inwestycji venture capital, konsolidacja rynku oraz przesunięcie zainteresowania inwestorów z sektora biotechnologicznego w stronę rozwiązań AI wymuszają na firmach większą efektywność i elastyczność. W takich warunkach firmy z Europy Środkowo-Wschodniej mają szansę zaprezentować swoją wartość – nie tylko przez konkurencyjność kosztową, ale przede wszystkim dzięki jakości badań, dojrzałości zespołów naukowych i zdolności do budowania dynamicznie rozwijających się przedsięwzięć biznesowych – mówi Magdalena Kulczycka, prezes Związku Firm Biotechnologicznych BioForum.