Polscy naukowcy wykorzystali nowoczesną aparaturę badawczą - mikroskop sił atomowych (AFM) - do badań immunologicznych, to jest do określenia siły wiązania antygenu z odpowiednim receptorem komórkowym. Tego typu badania mogą pomóc w rozwoju nowych, bardziej wydajnych i skutecznych metod diagnostycznych oraz terapeutycznych. Eksperymenty prowadzone były na Uniwersytecie Jagiellońskim przez współpracujących ze sobą naukowców z grupy badawczej profesora Marka Szymońskiego oraz profesora Janusza Marcinkiewicza. Naukowcy wykorzystali do badań immunologicznych nowoczesną aparaturę analityczną, mikroskop sił atomowych. Umożliwia on określanie siły wiązania pomiędzy dwoma elementami, np. antygenem i właściwym dla tego antygenu receptorem na powierzchni komórki. Za pomocą mikroskopu AFM polscy badacze określili siłę, z jaką połączone są ze sobą różne antygeny bakteryjne (w postaci substancji z grupy peptydoglikanów, lipopolisacharydów, egzopolisacharydów) z właściwymi dla siebie receptorami znajdującymi się na powierzchni makrofagów. Makrofagi to komórki układu odpornościowego, które odpowiadają za neutralizację między innymi stanów zapalnych wywołanych przez obecność różnych patogenów np. bakterii. Badanie siły zerwania wiązania pomiędzy antygenami i receptorami błonowymi makrofagów wskazuje, że komórki bakteryjne, będące silnymi patogenami, silniej wiążą się z receptorami makrofagów, niż komórki bakterii żyjących w symbiozie z ludzkim organizmem. Duża czułość metody pozwoliła na określenie, który z receptorów występujących na błonie komórkowej makrofagów jest tym, biorącym główny udział w wiązaniu antygenów na powierzchni komórki. Ciekawym zjawiskiem, jakie udało się zaobserwować podczas analiz, jest fakt, że aktywacja makrofagów bakteriami niepatogennymi (np. bakteriami probiotycznymi, znanymi między innymi z reklam jogurtów) powoduje późniejszy wzrost siły wiązania tych komórek bakteryjnych przez aktywowane wcześniej makrofagi. Zastosowanie mikroskopii AFM do badań diagnostycznych prowadzonych na dużą skalę w szpitalach nie jest na razie możliwe ze względu na wysokie koszty aparatu. Niemniej metoda ta pozwala poznać kolejne tajemnice układu odpornościowego


PAP - Nauka w Polsce