Biomarkery odzwierciedlające reakcję organizmu na uszkodzenie lub chorobę są użyteczne w diagnostyce m.in. nowotworów, niewydolności serca, zakażeniach oraz zaburzeniach genetycznych. Są prostą, nieinwazyjna metodą oceny stanu zdrowia pacjenta. Grupę nowych markerów klinicznych opisano w czasopiśmie Molecular Diagnosis & Therapy. Uszkodzenie mózgu w skutek urazu (TBI, Traumatic brain injury) jest najczęstszą przyczyną śmierci oraz kalectwa u młodych dorosłych. Poprawa bezpieczeństwa w miejscu pracy, stosowanie poduszek powietrznych oraz wprowadzenie ograniczenia prędkości zredukowały częstość występowania poważnych urazów głowy. Udoskonalone metody szybkiej pomocy medycznej zwiększyły dodatkowo szanse przeżycia pacjentów z ciężkimi urazami. Powstała jednak konieczność rozwoju metod oszacowujących ryzyko późnych następstw urazów mózgu. Obecnie podstawowym wskaźnikiem jest Glasgow Coma Scale (GCS), reakcja źrenic na światło i tomografia komputerowa mózgu. Metody te mają udowodnioną skuteczność w ocenie rozmiarów i zakresu uszkodzeń, ale ich przydatność jest ograniczona w zakresie oceny mikrouszkodzeń oraz przewidywania niekorzystnych wtórnych następstw urazu. Dlatego też naukowcy z Uniwersytetu w Teksasie zajęli się poszukiwaniem markerów umożliwiających precyzyjną diagnostykę TBI. Markerami takimi są białka syntetyzowane przez komórki astrogleju oraz neurony. Do grupy użytecznych do oceny klinicznej biomarkerów zaliczyli oni: dominujące w mózgu białko CK-BB (BB isozyme of creatine kinase), GFAP (glial fibrilary acidic protein), MBP (myelin basic protein), NSE (neuron-specific enolase) i S100B. Zdaniem naukowców, obecność tych białek w płynie mózgowo-rdzeniowym i surowicy pacjentów z TBI zarówno umiarkowanym, jak i ciężkim może stanowić, w połączeniu z klasyczną diagnostyką, użyteczne narzędzie do określania następstw urazu mózgu. Ponadto markery te są indykatorami, trudnego do zdiagnozowania konwencjonalnymi metodami łagodnego TBI, mogą również służyć do monitorowania odległych następstw uszkodzenia mózgu powstałego w wyniku urazu.


Molecular Diagnosis & Therapy:Volume 12(6)2008pp 345-358