Narodowe Centrum Badań i Rozwoju to agencja wykonawcza powołana w celu realizacji polityki innowacyjnej, naukowej i naukowo-technicznej. Jednostka zajmuje się zarządzaniem projektami badawczymi z zakresu badań stosowanych, z bardzo silnym akcentem na duże projekty zwane programami strategicznymi oraz realizuje zadania zlecone przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Centrum jest finansowane ze środków skarbu państwa oraz funduszy Unii Europejskiej. Do niedawna to Minister Nauki podpisywał decyzje dotyczące przyznania grantów. W chwili obecnej to instytucje Narodowego Centrum Badan i Rozwoju oraz Narodowego Centrum Nauki będą mogły samodzielnie inicjować i przeprowadzać konkursy na programy badawcze oraz decydować o przyznaniu środków finansowych na badania.  

Od 1 stycznia kierownictwo nad Narodowym Centrum Badań i Rozwoju objął prof. Krzysztof Kurzydłowski. „Przyjęcie przeze mnie funkcji dyrektora NCBiR to ogromne wyróżnienie i ogromne wyzwanie. Myślę, że na tym potrzebna jest wiedza z sektora badań naukowych i wdrożeń, uwarunkowania badań i prac rozwojowych w Polsce i na świecie ale potrzebne jest też doświadczenie wyniesione z instytucji, które środki przyznają, a nie tylko z tych, które środki otrzymują.” – powiedział prof. Kurzydłowski. 

Centrum wspiera projekty z zakresu komercjalizacji wynalazków oraz transferu technologii, zapewniając korzystne warunki dla rozwoju kadry naukowej, w szczególności dla udziału młodych naukowców w programach badawczych. Instytucja wspiera jednostki naukowe oraz przedsiębiorstwa w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych, nadających tempo rozwojowi polskiej gospodarki. Działania NCBiR obejmują także projekty międzynarodowe w ramach sieci europejskich, inicjatywy Eureka, Eurostars czy polskich inicjatyw technologicznych. Obecnie dzięki tej instytucji realizowanych jest ponad tysiąc projektów badawczych. „Wartość projektów w portfelu NCBiR jest rzędu 1 miliarda. Do roku 2014 budżet NCBiR wyniesie około 1,8 mld zł.” – podkreśla prof. Krzysztof Kurzydłowski.  

Fundusze na badania są rozdzielane według konkursów. Takie działania gromadzą wokół projektów najlepsze jednostki naukowych w Polsce, oraz są motywacją by w proces ich przygotowania i realizacji włączyli się przedsiębiorcy. Dodatkowo powstają konsorcja skupiające najlepsze ośrodki i zespoły badawcze mające ten sam cel wobec innowacyjnych przedsięwzięć. Projekty finansowane są dzięki temu nie tylko ze środków publicznych, ale także poprzez wkład kapitałowy inwestorów.  

„Sytuacja finansowania nauki przez przemysł w Polsce w porównaniu do innych krajów wygląda kiepsko. Planuję nawiązać współpracę ze środowiskami gospodarczymi szczególnie w zakresie uzgodnienia warunków ich udziału we współfinansowaniu B+R. W Polsce państwo daje na badania dwa razy więcej, niż sektor gospodarczy, a w innych krajach o ustabilizowanych gospodarkach jest akurat odwrotnie." - powiedział prof. Kurzydłowski. 

„NCBiR przeznaczy także kapitał na finansowanie biotechnologii ale oczywiście w konkurencji z innymi dziedzinami. Jest wiele przykładów projektów, które mogą zaowocować poważnymi postępami w zakresie wprowadzenia Polski do wąskiego grona państw, posiadających własne, wysoko zaawansowane technologie" - mówi prof. Kurzydłowski. NCBiR uwzględnia w swoich planach motywację sektora gospodarki do współpracy z tą nauką. Ułatwieniem w tej kwestii mogą być organizowane od lat na terenie Polski największe Środkowoeuropejskie Targi Biotechnologii i Biobiznesu. „Bioforum może pomóc w tworzeniu gospodarki opartej na wiedzy. Jest to unikatowa droga łącząca przedstawicieli tego sektora zarówno z krajów Europy, jak i świata.” – zgodził się z nami dyrektor Centrum.                                                                                                              

Możliwości budżetowe Polski wykluczają jednak finansowanie wszystkich badań, które są warte wsparcia. „Pewnie ok. 30%.procent projektów badawczo-rozwojowych jest w stanie pokryć polski budżet.” Przy dokonywaniu niezbędnych wyborów należy kierować się przede wszystkim opinią środowisk gospodarczych, bo to one mają dokładać pieniądze do badań. Wraz z uchwaleniem nowej ustawy o finansowaniu nauki nie ma już wydzielonych projektów celowych i rozwojowych, które były bardzo ważnym sposobem finansowania badań. NCBiR chce ogłosić programy, które będą nakierowane na badania stosowane i prace wdrożeniowe wspierające rozwój innowacji w Polsce. Pierwszy tego typu konkurs ma zostać ogłoszony już w kwietniu.


NCBiR otworzy ponadto nabór wniosków do nowej formy programu Initech skierowany do przedsiębiorców i zespołów naukowych pracujących nad innowacyjnymi produktami. Program taki musi jednak spełniać pewne dodatkowe wymagania formalne i zostać zatwierdzony przez Radę Centrum. Będzie tak zdefiniowany, że może do niego przystąpić każdy, kto ma zamiar rozwinąć nowy innowacyjny produkt bez ograniczenia sektorowego czy dziedzinowego.

Narodowe Centrum Badań i Rozwoju chce zainwestować przede wszystkim w młodych ludzi. „Potencjał polskiej młodzieży oceniam bardzo wysoko. Moją ambicją jest pomóc polskim młodym naukowcom i inżynierom zrealizować ich ambicje. Jako kraj jesteśmy w stanie stworzyć także odpowiednie warunki dla rozwoju młodych Biotechnologów, żeby mogli uczciwie konkurować ze sobą, ze wszystkimi innymi naukowcami w Polsce i skutecznie z naukowcami w Europie i na świecie.” – podkreśla prof. Kurzydłowski. 

red. Blanka Majda

Portal biotechnologia.pl pragnie złożyć podziękowania Prof. Krzysztofowi Kurzydłowskiemu za udzielenie wywiadu.