W przypadku testowania leków powszechnie wiadomo, że jednostka może reagować tak samo na placebo, jak i na aktywny lek. Z drugiej strony trudny do wyjaśnienia jest fakt, że stan zdrowia, niektórych ludzi poprawia się po placebo. Zespół naukowców z Uppsala University i Gothenburg University znalazł warianty genów, które mogą mieć wpływ na efekt działania placebo oraz mechanizm w mózgu, który charakteryzuje tych, którzy odpowiadają pozytywnie na placebo. W doświadczeniu przebadano 108 chorych, cierpiących na fobię społeczną przy użyciu pozytonowej tomografii emisyjnej (PET, ang. positron emission tomography). W trakcie badania monitorowano jak wpływają leki hamujące niepokój na aktywność mózgu. Ok. ¼ badanych podano placebo zamiast leku. Było to badanie z podwójną ślepą próbą, co oznacza, że ani chorzy, ani zespół naukowców nie wiedzieli, kto w grupie dostawał placebo, a kto lek. Przed i po upływie 8 tygodni leczenia uczestnicy badania zostali poproszeni o wykonanie stresującej, ustnej prezentacji, podczas której była monitorowana praca ich mózgów. Kiedy wszystkie pomiary zostały skończone i badanie zostało odkodowane, okazało się, że 40% chorych z grupy placebo wykazało ten sam stopień ulgi od niepokoju, co druga grupa chorych, po aktywnym leku. Ci, którzy pozytywnie zareagowali na placebo mieli znaczną redukcję aktywności w ciele migdałowym w płacie skroniowym, podczas gdy redukcja nie była zauważona u innych. W uprzednich badaniach ciało migdałowe zostało uznane za kluczowy element mózgu, która odpowiada za reakcje emocjonalne. Zarówno leki SSRI (selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny), jak i terapia poznawczo-behawioralna (CBT, ang. cognitive behavioral therapy) osłabiają aktywność w tym regionie. Zatem efektywne leczenie placebo działa na zasadzie tego samego mechanizmu. Badanie to również obejmowało analizę dwóch genów, które mają wpływ na wchłanianie zwrotne i syntezę serotoniny w mózgu (gen kodujący transporter serotoniny i gen kodujący hydroksylazę tryptofanową). Badania pokazały, że tylko jednostki, które miały pewne warianty tych genów miały umiarkowaną aktywność w obrębie ciała migdałowego. Z wyników badań można wywnioskować, że to warianty genów decyduj a o tym, że leczenie lekami jest bardziej skuteczne niż podawanie placebo. Jest również możliwe, że to geny mogą wyjaśnić, dlaczego niektórzy ludzie reagują dobrze lub źle na leki osłabiające niepokój i psychoterapię.


Tomas Furmark, Lieuwe Appel, Suzanne Henningsson, Fredrik Ahs, Vanda Faria, Clas Linnman, Anna Pissiota, Orjan Frans, Massimo Bani, Paolo Bettica, Emilio Merlo